Rozpoczynając działalność gospodarczą należy dokonać wyboru formy opodatkowania osiąganych z niej dochodów. W świetle obowiązujących przepisów wyróżnia się kilka rodzajów form rozliczania osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów. Generalnie rejestrując działalność można zdecydować się na zasady ogólne, ryczał lub podatek liniowy. Ryczałtowa działalność gospodarcza – dla kogo i czy warto?
Ryczałt ewidencjonowany – co to takiego?
Jedną z form opodatkowania przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Podstawą prawną funkcjonowania tej formy opodatkowania jest ustawa z 20 listopada 1998 roku o zyczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Jest ona powszechnie określana jako „Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym”.
Najogólniej mówiąc ryczałt ewidencjonowany to uproszczona forma opodatkowania działalności gospodarczej. Podatek jest ustalany od wysokości uzyskanego przychodu. Biorąc pod uwagę obowiązujące w tej kwestii przepisy prawa przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów. W ustawie wymienia się sporo stawek procentowych ryczałtu. Nowe aktualnie obowiązujące stawki ryczałtu dokładnie opisane zostały w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w art. 12 ustawy. W 2022 roku wynoszą one: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15%, 17% i zależą one w szczególności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej.
Co wybrać – ryczałt czy VAT?
VAT i ryczałt są dwoma odmiennymi podatkami. Ryczałt jest rodzajem podatku dochodowego, z kolei zaś VAT jest podatkiem od towarów i usług, Obydwa podatki to obciążenia, które de facto nie mają ze sobą zbyt wiele wspólnego. Ryczałtowiec, jeżeli pozwalają mu na to przepisy ustawy o podatku od towarów i usług może zostać płatnikiem podatku od towaru i usług lub skorzystać ze zwolnień.
Firma ryczałtowa zgodnie z ustawą o VAT powinna znać przede wszystkim dwa rodzaje zwolnień, a mianowicie:
- zwolnienie przedmiotowe dla firm sprzedających towary i dostarczające usługi zapisane w art. 43. 1. ustawy o VAT,
- zwolnienie podmiotowe dla firm, których obroty netto nie wynosiły 200 000 Euro,
z wyjątkiem rodzajów działalności, które zostały zawarte w art. 113. 1. ustawy o VAT.
Decyzję o rejestracji VAT warto poprzedzić analizą w szczególności:
- branży i wysokości przychodów, dlatego że od rodzaju działalności firmy zależy ryczałtowa procentowa stawka,
- planowanych inwestycji, gdyż im wyższe wydatki planujemy, tym więcej VAT naliczonego można odliczyć.
Warto również wiedzieć, że dostarczanie kontrahentom usług i towarów opodatkowanych podatkiem od towarów i usług pozwala odbiorcom na odliczenie VAT naliczonego. Zarówno podatek od przychodów ewidencjonowanych jak i VAT należy rozliczyć z Urzędem Skarbowym
Działalność gospodarcza opodatkowana ryczałtem – kto może skorzystać?
Zgodnie z przepisami ustawy ryczałt podatkowy mogą wybrać w 2022 roku przedsiębiorcy, którzy w 2021 roku nie przekroczyli limitu przychodów 2 000000 euro.
Opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym jest dostępne przede wszystkim dla osób fizycznych, które:
- prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą;
- uzyskują przychody określone w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – tzw. najem prywatny,
- osiągają przychody ze sprzedaży, o której mowa w art. 20 ust. 1c ustawy PIT
Działalność gospodarcza na ryczałt jest dedykowana również dla przedsiębiorstw w spadku, oraz dla spółek cywilnych i jawnych spełniających wymagane przepisami warunki. Przedsiębiorca, który stosuje ryczałt podatkowy musi przekazać do właściwego Urzędu Skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze tego rodzaju opodatkowania. Obowiązujące w tej kwestii terminy są następujące:
- do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpił pierwszy przychód z działalności w danym roku podatkowym,
- do końca roku, gdy pierwszy przychód pojawił w grudniu danego roku.
Dokument o wyborze tej formy opodatkowania można złożyć w urzędzie skarbowym lub we wniosku do CEIDG.
Ta forma rozliczenia ma wiele zalet wśród, których należy wymienić między innymi:
- możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości
- brak obowiązku dokładnego ewidencjonowania kosztów.
- wybór niższych stawek podatkowych niż w przypadku skali podatkowej.
Ta forma jest zapewne bardzo korzystna dla podatników, którzy ponoszą bardzo znikome koszty działalności.
Jak wyliczyć podatek na ryczałcie?
Rozliczanie przychodów z prowadzonej działalności na zasadzie ryczałtu wymaga prowadzenia ewidencji przychodów. W ewidencji tej wykazuje się wyłącznie przychody z prowadzonej działalności. Nie ma natomiast konieczności ewidencjonowania poniesionych wydatków. Należy jednak przechowywać dowody zakupu towarów na wypadek kontroli przeprowadzonej przez urząd skarbowy.
Przychodem są kwoty należna z tytułu sprzedaży towarów lub usług a także uzyskane w związku z prowadzoną firmą. Wymienić tutaj można między innymi:
- świadczenia nieodpłatne oraz w naturze,
- przychody uzyskane ze sprzedaży składników majątku wykorzystywane do wykonywania tej działalności,
- dotacje,
- odsetki od zgromadzonych środków na rachunkach bankowych firmy.
Ryczałtowcy z urzędem skarbowym mogą rozliczać się w systemie miesięcznym lub wcześniej zgłoszonym kwartalnym.
Ustalając zaliczkę od sumy przychodów za dany okres rozliczeniowy można odjąć składki na ubezpieczenia społeczne. Ustalona w ten sposób kwota stanowi podstawę do opodatkowania według właściwej stawki ryczałtowej. W ten sposób wyliczony podatek, należy wpłacić na indywidualny rachunek do urzędu skarbowego.
Rozliczenia roczne ryczałtowców
Rozliczenia rocznego dokonuje się składając zeznanie podatkowe na formularzu PIT-28. Termin przekazania rozliczenia za rok 2022 druk przypada na 30 kwietnia.
Podsumowując można powiedzieć, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to jedna z najprostszych form opodatkowania działalności gospodarczej. Podatek oblicza się i płaci od przychodów a nie dochodów.
Warto również nadmienić, że decydując się na formę opodatkowania przedsiębiorca musi mieć świadomość występowania szeregu ograniczeń. Katalog ulg i odliczeń jest bardziej ograniczony od możliwości jakie mają podatnicy rozliczających się na zasadach albo podatkiem liniowym. Jednak warto wybrać ryczałt, bo to doskonała forma opodatkowania.
Tematyka finansów, gospodarki i przedsiębiorczości nie jest mi obca. Prywatnie prowadzę własną firmę, specjalizującą się w pozyskiwanie dotacji unijnych oraz środków na rozwój działalności gospodarczej.
